Stwardnienie Rozsiane z łaciny Sclerosis Multiplex, jest autoimmunologiczną chorobą ośrodkowego układu nerwowego. Autoimmunologiczną, czyli taką w której komórki układu odpornościowego, które normalnie powinny wzmagać naszą odporność zaczynają zwracać się przeciwko komórkom w naszym organizmie, w tym przypadku przeciwko komórkom ośrodkowego układu nerwowego, doprowadzając do ich niszczenia. W Stwardnieniu Rozsianym takim celem ataku jest osłonka mielinowa, otulina, która znajduje się wokół komórek nerwowych i warunkuje z jednej strony prawidłowe funkcjonowanie komórek nerwowych, z drugiej strony sprawne i szybkie przekazywanie impulsów nerwowych.

Nasza klinika od lat uczestniczy w prowadzeniu tzw. kontrolowanych badań klinicznych, czyli badań, które służą wdrożeniu nowych leków. Mogę powiedzieć, że na tle innych chorób neurologicznych takich jak choroba Alzheimera, czy padaczka zdecydowanie prym wiedzie Stwardnienie Rozsiane i tak powinno być, ponieważ jest to choroba dość częsta, choroba która dotyczy osób w młodym i średnim wieku. Jest to choroba przewlekła, która jest główną przyczyną niemożności funkcjonowania w tej grupie wiekowej 

U blisko 90% pacjentów choroba początkowo przebiega w postaci rzutów i remisji, po 10-15 latach przechodzi w postać wtórnie postępującą. Postać pierwotnie przewlekła jest bardzo rzadka. Do podstawowych objawów stwardnienia rozsianego należą ubytkowe objawy ruchowe w postaci niedowładów, lub porażenia. Niedowład polega na osłabieniu siły mięśniowej, co powoduje, że porażony nie jest w stanie wykonać ruchów w pełnym zakresie. Jeżeli chory nie jest w ogóle w stanie ruszyć kończyną, bądź kończynami, mówimy o porażeniu. Porażone kończyny mogą być zupełnie wiotkie, albo wręcz przeciwnie ich napięcie mięśniowe może być zwiększone. Mówimy wówczas o porażeniu spastycznym. Niedowład dotyczy głownie kończyn dolnych, znacznie rzadziej górnych. Czasami objawy te ujawniają się jako uczucie zmęczenia, na które pacjenci skarżą się zwłaszcza w godzinach wieczornych. Niedowład zwłaszcza w początkowym okresie choroby, bardzo często się cofa. W dalszym przebiegu choroby, objawy mogą niestety narastać, dając w efekcie ciężkie zespoły niedowładu spastycznego jednej, lub obu kończyn dolnych, ze znacznym wzmożeniem napięcia mięśniowego i skłonnością do tworzenia trwałych przykurczów kończyn.

Do częstych objawów SM należą zaburzenia wzrokowe, spowodowane jedno lub obustronnym zapaleniem nerwów wzrokowych, zaburzenia te polegają na różnego stopnia zamgleniu wzroku, pojawieniu się ubytków w polu widzenia, a także jedno, lub obustronnej ślepocie.

Częstymi objawami SM są zaburzenia słuchowe:
-    niedosłuch
-    świsty
-    szum w uszach
-    oraz zaburzenia ze strony błędnika
-    zawroty głowy
-    oczopląs
Wśród objawów klinicznych Stwardnienia Rozsianego, często obserwuje się nieprawidłowości w oddawaniu moczu. We wczesnym okresie choroby może występować zatrzymanie moczu. Natomiast w okresie późnym jego nietrzymanie.

Do najczęstszych objawów w SM zalicza się:
-    niedowłady i porażenia spastyczne kończyn
-    zapalenie nerwu wzrokowego
-    zaburzenia czuciowe
-    niesprawność zwieraczy
-    zaburzenia poznawcze

Rozpoznanie Stwardnienia Rozsianego opiera się na wywiadzie, objawach stwierdzanych w czasie badania neurologicznego, oraz badaniach dodatkowych, spośród których największe znaczenie diagnostyczne mają:
-    rezonans magnetyczny
-    badanie płynu mózgowo-rdzeniowego
-    badanie potencjałów wywołanych

Badaniem o największej wartości jest rezonans magnetyczny. Badanie to jest w stanie uwidocznić ogniska demielinilizacyjne w ośrodkowym układzie nerwowym. Ogniska te obecne są u ok. 90 % chorych na SM. Najczęściej blaszki demielinizacyjne mają w obrazach rezonansu magnetycznego postać ognisk hiperintensywnych, tzn. stanowią silniej wysycone plamy w stosunku do otaczającej zdrowej tkanki. Ze względu na wysoką czułość, obiektywizm pomiarów, oraz brak szkodliwości dla badanego, rezonans magnetyczny jest ważnym narzędziem, służącym do diagnostyki, monitorowania przebiegu choroby i efektów stosowanego leczenia.

Potencjały wywołane to badanie proste i nieszkodliwe dla pacjentów. Polega ono na badaniu potencjałów elektrycznych, pochodzących z kory mózgu, rejestrowanych za pomocą elektrod umieszczonych na głowie. Największe znaczenie mają wzrokowe potencjały wywołane. Nieprawidłowości stwierdza się u około 90% osób po przebytym zapaleniu nerwu wzrokowego. Bodźce wzrokowe np. błysk światła, słuchowe bądź czuciowe powodują wywołanie w mózgu  potencjałów, które można rejestrować.

Staramy się z trudem nadążać za tym co dzieje się w świecie, ponieważ Polska jest krajem rozwiniętym, ale jak się okazuje zwłaszcza w ostatnim okresie, dość biednym. W tym znaczeniu, że nie stać po prostu naszego systemu ubezpieczenia na finansowanie drogich, nowych metod leczenia a im nowsza metoda tym droższa. Można jednak powiedzieć, że tu znajduje się wszystko jeżeli chodzi o nowe kierunki leczenia Stwardnienia Rozsianego. Po pierwsze dalsze unowocześnianie tego, czym już dysponujemy, czyli zbieramy informacje kiedy i jak stosować leczenie immunomodulujące. Niestety to leczenie jest dostępne dla znikomej części chorych, to są oczywiście beta-interferony.